استخراج بیت کوین
ارز دیجیتال
/۴ شهریور، ۱۴۰۲
۹ آذر، ۱۴۰۴
استخراج بیت کوین یکی از روشهای درآمدزایی از این ارز دیجیتال است که به نوبه خود روشهای مختلفی مثل انفرادی، استخر استخراج و استخراج ابری دارد. استخراج بیتکوین در واقع کشف بلاکهای جدید زنجیره و اضافه کردن آنها به شبکه بلاکچین است. فرآیند استخراج بیت کوین یه معادله ریاضی ساده است اما احتمالات بسیاری دارد. شما برای این کار به دستگاه ماینینگ و منبع برق بی پایان نیاز دارید. البته ماین بیت کوین در ایران قانونی است و نیاز به مجوز دارد؛ همچنین شما نیاز به دانش فنی از بازار، سرمایه و مداومت بسیاری در این راه دارید.
در کنار استخراج، خرید بیت کوین نیز یکی از راههای محبوب و سریع برای ورود به دنیای ارزهای دیجیتال محسوب می شود، بهویژه برای افرادی که تمایل دارند بدون درگیر شدن در فرآیند پیچیده ماینینگ، در این بازار سرمایه گذاری کنند.
تعریف استخراج (ماینینگ) بیت کوین
استخراج بیتکوین به زبان ساده یعنی رمزگشایی بلاک جدید و اضافه کردن آن به زنجیره شبکه. این مفهوم را برایتان باز میکنیم؛ اما در ابتدا نیاز است که مرور کوتاهی بر تعریف شبکه و بلاک داشته باشیم.
بلاک
بلاکها در واقع بستههای کوچکی از اطلاعات هستند که کدهای خاصی در آن ذخیره میشود:
- هدربلاک: هدربلاک یک عبارت شامل اطلاعات کامل یک بلاک است و در واقع شناسنامه آن محسوب میشود. این عبارت شامل اطلاعاتی مثل نانس، سختی، ریشه مرکل، هشبلاک قبلی، نسخه پروتکل و نسخه زمانی میشود.
- بدنه بلاک: در بدنه بلاک اطلاعات اصلی تراکنشهای آن زنجیره ذخیره میشود مثل فرستنده، گیرند، مقدار بیتکوین منتقلشده، میزان کارمزد تراکنش، امضای دیجیتال هر تراکنش.گ
- هشبلاک: هشبلاک یک عبارت 64 رقمی است که مثل شماره شناسنامه یک بلاک است و خلاصهای از تمام اطلاعات هدربلاک است.
شبکه بلاک چین
شبکه بلاکچین متشکل از این بلاکها است. در واقع زنجیرههایی از بلاکها که به یکدیگر متصل بوده و هر بلاک شامل اطلاعات کامل بلاک قبلی و غیرقابل تغییر است. هر تراکنش برای انتقال نیاز است که از تعدادی بلاک مشخص عبور کرده و اطلاعات خود را در آن قرار دهد.
استخراج بیت کوین
با این توضیحات استخراج بیتکوین، رمزگشایی بلاکهای جدید و اضافه کردن آنها به زنجیره است تا تراکنشها انجام شوند. با کشف بلاک جدید، تراکنش یک بلاک به جلو میرود و به مقصد خود نزدیکتر میشود. با این کار کارمزد تراکنش به هر بلاک جدید تعلق میگیرد. همچنین شبکه برای حفظ این روند و ایجاد انگیزه برای توسعهدهندگان، پاداشی نیز برای کشف هر بلاک در نظر گرفته است. در واقع شما با کشف یک بلاک جدید و ایجاد کردن یک مسیر جدید در شبکه پاداش دریافت میکنید. درحال حاضر پاداش رمزگشایی هر بلاک ۳.۱۲۵ بیت کوین است. البته هدف از استخراج تنها دریافت پاداش نیست بلکه به گسترش و توسعه شبکه، ایمنسازی و تایید تراکنشها نیز میانجامد.
با توجه به رشد روزافزون بیتکوین این پاداش بسیار وسوسهبرانگیز است و استخراج کنندگان (ماینرها) را به سمت استخراج بیتکوین میکشاند. اما کشف بلاک چگونه است؟
یک بلاک با پیدا شدن هشبلاک خود کشف میشود. به زبان ساده، حلقه گمشده بلاکهای جدید، هشبلاک آنهاست. ماینرها با انجام معادلات ریاضی که شامل ترکیب اعداد مختلف است؛ هشبلاک یک بلاک جدید را حدس میزنند و به آن اعتبار میبخشند. ترکیبات بسیار زیادی وجود دارد که میتواند هشبلاک جدید باشد و این فرایند شامل میلیاردها حدس میشود.
ماین بیتکوین بسیار زمانبر و پرهزینه بوده به همین دلیل باعث به وجود آمدن مزرعه بیتکوین شده است.
فرآیند استخراج بیت کوین به زبان ساده
فرآیند استخراج بیتکوین چند اصطلاح خاص دارد که به صورت زیر هستند:
سختی شبکه
یکی از قانونهای شبکه بیتکوین این است که استخراج هر بلاک 10 دقیقه طول بکشد. به همین دلیل یک عدد خاص به عنوان سختی شبکه وجود دارد تا مطمئن شود تولید هر بلاک 10 دقیقه زمان میبرد. این عدد هر 2 هفته یکبار توسط خود شبکه تغییر میکند تا با افزایش تعداد و توان ماینرها، سرعت تولید بلاک بیشتر نشود. هشی که ماینرها تولید میکنند باید از عدد سختی کوچکتر باشد.
مفهوم اثبات کار
اثبات کار در واقع همان معادلات ریاضی و حدسهایی است که برای استخراج بلاک جدید انجام میشود. به این معنی که برای اضافه کردن هر بلاک جدید به شبکه، کار واقعی انجام میشود. گسترش شبکه نیاز به توسعهدهندگان وفادار بسیاری دارد که باعث میشود این جامعه غیرمتمرکز و پایدار بماند.
مفهوم هش ریت
هشریت چیست یا نرخ هش یعنی قدرت پردازشی شبکه بیتکوین برای انجام محاسبات استخراج بلاک جدید. میدانید که کشف بلاک جدید در واقع پیدا کردن هش آن است و ماینرها تعداد زیادی هش را حدس میزنند تا هش مورد نظر مورد قبول واقع شود. به تعداد هشی که یک ماینر یا جمعی از آنها میتوانند در ثانیه حدس بزنند نرخ هش میگویند.
الگوریتم SHA-256
الگوریتم SHA-256 (مخفف Secure Hash Algorithm 256-bit) یکی از معتبرترین الگوریتمهای رمزنگاری جهان است که توسط آژانس امنیت ملی آمریکا طراحی شد. این الگوریتم از ورودی دریافتی خود یک خروجی ثابت به شما تحویل میدهد. این الگوریتم رمزهایی با الگویی ثابت میسازد که به هش تبدیل میشوند. ماینرها روی هدربلاکها این الگوریتم را پیاده میکنند و هش تحویل میگیرند.
نقش ماینرها در شبکه بیت کوین
ماینرها یا به عبارتی دیگر توسعهدهندگان شبکه بیتکوین هستند که علاوهبر گسترش شبکه، استخراج بلاک و تولید بیتکوینهای جدید، به امنیت، تایید و انتقال تراکنشها نیز کمک میکنند.
مراحل استخراج بیت کوین
فرایند استخراج شامل چند مرحله است:
- انتخاب تراکنش مورد نظر
تراکنشهایی که کاربران انجام میدهند در صف انتظار تراکنشها قرار گرفته و منتظر ماینرها میمانند تا توسط ماینرها انتخاب شوند. تراکنشهایی که کارمزد بیشتری دارند، سریعتر انتخاب میشوند.
- ساخت یک هدربلاک
با استفاده از هشبلاک بلاک قبلی، عبارت هدر بلاک جدید را میسازند. هدربلاک شامل اطلاعات خاصی است که به محض کشف بلاک قبلی برای بلاک جدید میتواند تولید شود.
- رمزگشایی هشبلاک جدید
در این مرحله بر هدربلاک تولید شده الگوریتم SHA-256 اجرا شده و هش تولید میشود. تمامی احتمالات موجود برای یک هشبلاک جدید ساخته و تست میشود تا یکی از آنها از عدد سختی شبکه کمتر بوده و به بلاک جدید اعتبار ببخشد.
به صورت کلی استخراج بیتکوین ساده به نظر میرسد اما به دلیل وجود میلیاردها احتمال، زمانبر است.
تجهیزات مورد نیاز برای استخراج بیت کوین
الان که میدانیم استخراج بیتکوین چیست و چگونه انجام میشود، به تجهیزات مورد نیاز آن میپردازیم. فرآیند استخراج در نرم یا سختافزار میتواند انجام شود. نرمافزار (Bitcoin Core) با CPU و GPU و یا ماینرهای سختافزاری (ASICS) کار استخراج بیتکوین را انجام میدهند.
در ابتدا که بیتکوین طرفداران زیادی نداشت و سختی شبکه پایین بود شما میتوانستید با کامپیوتر خانگی و با استفاده از CPU و GPU و نرمافزار بیتکوین کور آن را استخراج کنید. اما بعدها با وجود میلیونها ماینر در سرتاسر دنیا نیاز به دستگاههای قویتری احساس شد. به این ترتیب دستگاههای استخراج به بازار روانه شدند. ماینرها برای استخراج نیاز است به صورت مداوم روشن بوده و خنک شود؛ به همین دلیل نیاز به برق و انرژی زیادی دارند و گرمای زیادی نیز تولید میکنند.
- دستگاه ماینر
ماینرهای سختافزاری (Application-Specific Integrated Circuit) با قدرت و توان بسیار بالایی کار استخراج را انجام میدهند. به همین دلیل مصرف انرژی بالایی دارند.
- مبنع تغذیه
انرژی لازم برای کار ماینرها بسیار بالاست و شما برای تامین آن نیاز به منبع تغذیه دارید. منبع ضعیف باعث آسیب رسیدن به دستگاه شما میشود و بهتر از منابع تغذیه صنعتی با راندمان بالا استفاده شود.
- سیستم خنککننده
کار مداوم ماینرها باعث تولید گرمای زیادی میشود و نیاز است شما از خنککنندهها و تهویه مناسب فضا استفاده کنید.
- اینترنت پرسرعت و پایدار
قطع شدن اینترنت دستگاه شما باعث میشود فرایند استخراج قطع شده و از سر گرفته شود. به همین دلیل داشتن اینترنت پایین از مهمترین شروط استخراج است.
- فضای مناسب برای نصب تجهیزات
فضایی با دمای محیطی کنترل شده نیاز دارید که دائما خنک باشد. به دور از آلودگی و گرد و غبار برای جلوگیری از خراب شدن دستگاهها.
- کیفپول بیتکوین
به یک کیف پول بیتکوین امن نیاز دارید تا پاداش خود را دریافت کنید. مقاله بهترین کیفپول بیتکوین در انتخاب کیفپول مناسب به شما کمک کرده است.
- نرمافزار ماینینگ
دستگاههای ماینینگ به تنهایی استخراج را انجام نمیدهند. نیاز به نرمافزارهای ماینینگ دارند تا به شبکه متصل شده و الگوریتم SHA-256 را اجرا کنند. معروفترین نرمافزارها شامل CGMiner، BFGMiner و EasyMiner هستند.
معرفی بهترین دستگاههای ASIC سال ۲۰۲۵
| نام دستگاه | شرکت سازنده | هشریت | توان مصرفی | نسبت بهرهوری انرژی | وضعیت سودآوری تقریبی |
| Antminer S21 Hydro | Bitmain | 335 TH/s | 5360W | 16 J/TH | بسیار بالا |
| WhatsMiner M60 | MicroBT | 182 TH/s | 3410W | 18.7 J/TH | بالا |
| Avalon A1466 | Canaan | 150 TH/s | 3300W | 22 J/TH | متوسط |
| Antminer S19 XP | Bitmain | 140 TH/s | 3010W | 21.5 J/TH | متوسط |
| Ebang Ebit E12+ | Ebang | 50 TH/s | 2500W | 50 J/TH | پایین (قدیمیتر) |
نرمافزارهای استخراج بیت کوین
| نام نرمافزار | نوع پشتیبانی | ویژگیهای کلیدی | مناسب برای |
| CGMiner | ویندوز / لینوکس / macOS | نرمافزار منبع باز، پشتیبانی از GPU و ASIC، کنترل از راه دور | کاربران حرفهای |
| BFGMiner | ویندوز / لینوکس | سفارشیسازی بالا، نمایش دمای دستگاهها و مدیریت چند ASIC | کاربران نیمهحرفهای |
| NiceHash Miner | ویندوز | رابط کاربری ساده، قابلیت انتخاب الگوریتم خودکار و اجاره توان پردازشی | مبتدیها |
| Awesome Miner | ویندوز | داشبورد مدیریتی قدرتمند، مانیتورینگ چند دستگاه بهصورت همزمان | فارمهای استخراج |
| BitDeer & ViaBTC Tools | وب و موبایل | اتصال مستقیم به استخرها، گزارش لحظهای درآمد | کاربران استخر محور |
روشهای مختلف استخراج بیت کوین
استخراج روشهای مختلفی دارد که انتخاب روش مناسب بستگی به سرمایه اولیه، دسترسی به تجهیزات، تعرفه برق و میزان تجربه شما دارد.
استخراج انفرادی (Solo Mining)
در استخراج انفرادی همانطور که از اسم آن پیداست تنها خود شما به کار استخراج بیتکوین مشغول میشوید و یک بلوک را به تنهایی کشف میکنید.
مزایای استخراج انفرادی
- در صورت کشف یک بلاک کل پاداش آن برای خود شما خواهد بود
- کنترل کامل روی فرآیند
معایب استخراج انفرادی
- نیاز به قدرت پردازشی بسیار بالا
- احتمال بسیار پایین کشف یک بلاک
- هزینه زیاد تجهیزات و برق
- نوسانات شدید درآمد
استخرهای استخراج (Mining Pools)
محبوبترین روش استخراج، استخرهای استخراج هستند که در آن چندین ماینر با یکدیگر کار میکنند و توان پردازشی خود را با یکدیگر ترکیب میکنند. در این روش همه ماینرها به صورت همزمان روی یک بلاک تمرکز میکنند و در نهایت و در صورت کشف بلاک، پاداش استخراج میان آنها تقسیم میشود.
مزایا:
- درآمد پایدار و منظمتر
- افزایش احتمال یافتن بلاک
- نیاز کمتر به سختافزارهای فوقالعاده قدرتمند
معایب:
- کارمزد استخر (معمولاً بین ۱ تا ۳ درصد)
- کاهش استقلال ماینر
از استخرهای معتبر و محبوب میتوانیم AntPool، F2Pool، ViaBTC، SlushPool و Binance Pool را نام برد.
استخراج ابری (Cloud Mining) و ریسکهای آن
سایتهایی وجود دارند که دارای یک مزرعه استخراج بیتکوین هستند و در ازای دریافت هزینه سود استخراج خود را با شما شریک میشوند. در این روش شما نیازی به خرید دستگاه استخراج ندارید و صرفا هزینههای عملیاتی را تامین میکنید.
استخراج ابری بیتکوین ریسکهای زیادی دارد زیرا پیدا کردن یک پلتفرم معتبر سخت است.
| روش استخراج | مناسب برای | هزینه اولیه | میزان ریسک | پایداری درآمد | نیاز فنی |
| استخراج انفرادی | مزارع بزرگ با برق ارزان | بسیار زیاد | بالا | کم | زیاد |
| استخر استخراج | کاربران نیمهحرفهای | متوسط | متوسط | زیاد | متوسط |
| استخراج ابری | مبتدیها یا افراد بدون تجهیزات | کم | زیاد | متوسط | کم |
هزینهها و سودآوری استخراج بیت کوین
استخراج بیتکوین ممکن است بسیار هزینهبر باشد به طوری که سودآوری آن جبرانی برای هزینهها نباشد. محاسبه نسبت این 2 مقدار برای شما ضروری است. استخراج بیتکوین نیاز به سرمایه، دانش، مداومت و استمرار دارد. اگر بدون دقت و پشتکار وارد آن شوید ممکن است تنها ضرر عاید شما شود.
محاسبه هزینه برق، دستگاه و نگهداری
شما نیاز دارید تا به صورت دقیق هزینه برق مصرفی دستگاههای ماینر، خنککننده و فضای مورد استفاده را محاسبه کرده و با میزان درآمد خود از استخراج بیتکوین مقایسه کنید. البته ممکن است در ابتدا با ضرر مواجه شوید اما با کمی مداومت و دانش بازار میتوانید به سود برسید.
عوامل مؤثر بر سودآوری استخراج بیت کوین
سختی شبکه و قیمت بیتکوین از عوامل موثر هستند. در بازار صعودی سود استخراج افزایش پیدا میکند و در نتیجه تعداد ماینرها بیشتر میشود. در پی افزایش تعداد استخراج کنندگان، سختی شبکه افزایش مییابد تا مدت زمان کشف هر بلاک 10 دقیقه باقی بماند. در بازار نزولی نیز تعداد ماینرها کاهش مییابد و در نتیجه سختی شبکه کاهش پیدا میکند. اما به دلیل قیمت پایین بیتکوین ممکن است هزینهها با درآمد برابری کند و اینجاست که نقش سرمایه اولیه و استقامت پررنگ میشود.
استخراج بیت کوین در ایران
استخراج بیتکوین در ایران نیز رواج دارد و افراد زیادی به آن میپردازند. اما آیا این کار در ایران قانونی است؟ در جواب این سوال باید بگوییم بله! استخراج بیتکوین قانونی است اما نیاز به مجوز از سمت وزارت صمت و تایید وزارت نیرو دارد. دولت برای جلوگیری از استخراج غیرقانونی بیتکوین سعی کرده قوانینی برای آن وضع کنه تا اشخاص واجد شرایط بتوانند استخراج کنند و افرادی که این کار را به صورت غیرقانونی انجام میدهند با ضبط دارایی و جریمه مالی مواجه شوند.
چالش ها و ریسک های استخراج بیت کوین
یکی از چالشهای اصلی استخراج بیتکوین نوسانات قیمت آن است. بازار نزولی باعث کاهش سود و بازار صعودی نیز باعث افزایش سختی شبکه و سختی استخراج میشود. در نتیجه ماینینگ نیاز به دانش و صبر بالا دارد.
اگر از استخرهای استخراج برای ماین استفاده میکنید باید در انتخاب استخر مناسب و امن دقت کنید زیرا ممکن است با تهدید هک شدن یا کلاهبرداری نیز مواجه شوید.
آینده استخراج بیت کوین
در حال حاضر پاداش استخراج بیتکوین برای هر بلاک 3.125 است و با هاوینگ بعدی در سال 2028 به 1.5625 میرسد. همچنین با توجه به محبوبیت روزافزون بیتکوین، تعداد ماینرها نیز افزایش پیدا میکند. در نتیجه سختی شبکه به بالاترین حد خود خواهد رسید. با این تفاسیر پیشبینی میشود بازار استخراج بیتکوین بسیار رقابتی شده و تنها افراد بسیار حرفهای با راهاندازی مزرعه بیت کوین میتوانند ادامه دهند.
تاثیر هاوینگ های آینده بر سودآوری
هاوینگ بیتکوین یکی از مهمترین رویدادهای بازار کریپتو است که در آن پاداش ماینرهای بیتکوین نصف میشود. این امر ممکن است در کوتاهمدت باعث کاهش سود استخراجکنندگان شود. زیرا ماینرها با همان میزان وقت و انرژی سابق فعالیت میکنند اما نصف پاداش قبل را میگیرند. اما در بلندمدت باعث کمیابی بیتکوین و افزایش قیمت آن خواهد شد. به همین دلیل است که استخراج بیتکوین تنها برای کسانی که دانش، سرمایه و استمرار لازم را دارند مناسب است.
روند مهاجرت به انرژی های تجدیدپذیر
میزان برق مصرفی در استخراج بیتکوین بسیار بالاست و به همین دلیل تاثیرات زیستمحیطی مخربی دارد. تعداد زیادی از ماینرها و مزارع بیتکوین به سمت انرژیهای تجدیدپذیر مثل پنلهای خورشیدی رفتهاند. این عمل نهتنها آثار مخرب زیستمحیطی را کاهش میدهد بلکه هزینههای استخراج را نیز تا حد زیادی کمتر میشود.
نقش استخراج در آینده بیت کوین
استخراج بخش بسیار مهمی از بیتکوین است. امنیت، تایید تراکنشها و پایداری کل اکوسیستم به استخراج و کشف بلاکهای جدید وابسته است. استخراج باعث گسترش شبکه و جریان پیدا کردن بیتکوینهای جدید میشود و به همین دلیل نقش بسیار مهمی دارد.
آیا استخراج بیت کوین هنوز سودآور است؟
قطعا استخراج بیت کوین سودآور است؛ اما نیاز به دانش بسیار بالا، سرمایه، دقت و مداومت دارد.
بهترین دستگاه برای استخراج کدام است؟
انتخاب بهترین دستگاه استخراج بستگی به امکانات و بودجه شما دارد اما بدون توجه به این موارد میتوان دستگاه Bitmain Antminer است که بالاترین نرخ هش را دارد. هشریت آن 500 ترا هش در ثانیه است که محبوبیت زیادی هم در بین ماینرها دارد.
چطور هزینه استخراج بیت کوین را محاسبه کنم؟
برای محاسبه سود و زیان استخراج، باید موارد زیر را در نظر بگیرید:
مصرف برق دستگاه (مثلاً ۳۰۰۰ وات در ساعت)
قیمت برق (مثلاً ۱۲۰۰ تومان به ازای هر کیلوواتساعت)
پاداش بلاک و قیمت فعلی بیت کوین
فرمول کلی:
درآمد = (هشریت دستگاه / هشریت شبکه) × پاداش بلاک × قیمت BTC
آیا استخراج بیت کوین در خانه امکان پذیر است؟
از نظر فنی بله، اما در عمل دشوار است. بهدلیل صدای زیاد، گرما، مصرف بالای برق و احتمال جریمه، استخراج خانگی در ایران مقرونبهصرفه نخواهد بود و اگر مجوزهای لازم را نداشته باشید جریمه خواهید شد.
منابع:
https://bitcoin.org/bitcoin.pdf
https://en.bitcoin.it/wiki/Mining
https://www.investopedia.com/terms/b/bitcoin-mining.asp
https://www.blockchain.com/charts
