الگوی مستطیل چیست؟

الگوی مستطیل در پرایس اکشن چندین معنای متفاوت دارد و با توجه به سبکی که برای معاملات خود انتخاب کردید، مفهوم آن نیز متفاوت خواهد بود. به عنوان مثال در پرایس اکشن کلاسیک سبک البروکس به الگوی مستقیم کانال گفته می‌شود؛ اما در سبک RTM یا عرضه و تقاضا، الگوی مستطیل به عنوان مناطق رنج یا باکس معاملاتی Big Boy شناخته می‌شود. در این بخش یک بررسی کامل از انواع الگوی مستطیل و همچنین نحوه استفاده از آن به شما آموزش خواهیم داد. تا زمانی که بک تست معاملاتی خود را استخراج ننمودید، از این الگو استفاده نکنید.

معرفی انواع الگوی مستطیل

الگوی مستطیل در پرایس اکشن به معنای منطقه تعادل است، به نوعی خریداران و فروشندگان سعی می‌کنند بازار را به نفع خود تغییر دهند و این حجم معاملات بالا موجب می‌شود که یک منطقه رنج داشته باشیم. به نوعی می‌توان گفت که الگوی مستطیل زمانی است که بازار در یک بی‌تصمیمی قرار دارد و زمانی که یک گروه قدرت بیشتری کسب می‌کند به نوعی مستطیل زاویه دار می‌شود. زمانی که خریداران برنده می‌شوند الگوی مستطیل صعودی تشکیل می‌شود و زمانی که فروشندگان دست بالا را دارند، الگوی مستطیل نزولی تشکیل خواهد شد.

 هرگاه که قیمت در یک مستطیل قرار می‌گیرد، یک تعادل نسبی رخ خواهد داد. مستطیل می‌تواند به صورت افقی یا مورب در چارت قیمتی مشاهده شود. زمانی که الگوی مستطیل شکسته می‌شود معمولا حرکات پرشتاب را شاهد هستیم. برخی از سبک‌های پرایس اکشن به الگوی مستطیل، الگوی پرچم نیز می‌گویند که در این صورت الگوی ادامه دهنده خواهد بود.

• الگوی مستطیل افقی یا الگوی مستطیلی پیشرفته!

سخت‌ترین نوع الگوی مستطیل، معمولا حالت خوابیده یا حالت افقی آن است. چرا که قیمت در یک منطقه تعادلی قیمتی نوسان می‌کند و استاپ لاس خریداران و فروشندگان را می‌زند. به تصویر زیر نگاه کنید. در تصویر زیر نمودار بیت کوین را مشاهده می‌کنید که در یک مستطیل افقی یا یک منطقه رنج قرار گرفته است. مستطیل مشکی رنگ منطقه معاملاتی و خط مستطیل قرمز رنگ، رنگ محدوده استاپ لاس است. اگر دقت کنید که در مستطیل مشکی چند مستطیل کوچک‌تر نیز تشکیل شده است که همگی آن‌ها قابل معامله هستند.

زمانی که قیمت به سقف مستطیل مشکی رنگ می‌رسد شما می‌توانید روی بیت کوین معامله فروش انجام داده و استاپ خود را نیز پشت خط قرمز قرار دهید. زمانی که قیمت بیت کوین به مرکز یا نیمه پایینی مستطیل  مشکی رسید، شما باید معامله خود را فری ریسک کنید و منتظر باشید که به حد سود شما برخورد کند. همچنین زمانی که قیمت به کف کانال رسید شما می‌توانید معامله خرید انجام دهید و در نهایت انتظار داشته باشید تا نیمه بالایی کانال حرکت کند. اکنون مجدد استاپ لاس خود را نیز پشت خط قرمز قرار می‌دهید. حال اینکه چگونه خطوط قرمز استاپ لاس را به دست آورید با توجه به سبک معاملاتی شما متفاوت خواهد بود. معمولا منطقه‌ای که بیشترین معاملات روی آن انجام شده باشد(منطقه تصمیم گیری یا Decision Point)، بهترین فضا برای قرار دادن استاپ لاس است.

الگوی مستطیل افقی در پرایس اکشن پیشرفته (RTM – ICT)

اگر تکنیکالیست حرفه‌ای هستید و از سبک‌های نوین پرایس اکشن استفاده می‌کنید، الگوی مستطیل به مفهوم گره معاملاتی است. به تصویر زیر نگاه کنید. در چارت زیر که متعلق به اتریوم می‌باشد 2 گره معاملاتی در تایم فریم هفتگی مشخص شده است و هر بار که قیمت به آن رسیده است واکنش نشان داده است. کسانی که قصد سرمایه‌گذاری در ارز دیجیتال دارند و می‌خواهند پرتفوی معاملاتی خود را با ریسک کم مدیریت کنند معمولا از این روش استفاده می‌کنند. نقطه خروج آن‌ها نیز تثبیت قیمت بالا یا پایین خطوط قرمز است. الگوی مستطیل در پرایس اکشن پیشرفته مربوط به مناطق معاملاتی است که حجم قابل توجهی معامله در آن صورت گرفته است.

• الگوی مستطیل صعودی

الگوی مستطیل صعودی به الگوی کانال صعودی نیز معروف است. در این حالت یک مستطیل مورب وجود دارد که قیمت را به سمت بالا هدایت می‌کند. به چارت قیمتی اتریوم در تایم فریم چهار ساعته نگاه کنید. یک مستطیل یا کانال صعودی داریم. زمانی که قیمت به محدوده خرید ما رسیده، از محدوده کف کانال بیش از 100 درصد رشد داشته است. زمانی که الگوی مستطیل صعودی تشکیل می‌شود، خبر از یک روند صعودی قوی دارد. بهترین زاویه برای تشکیل الگوی مستطیل صعودی 35 تا 75 درجه است.

• الگوی مستطیل نزولی

الگوی مستطیل نزولی شیب منفی دارد و خبر از ریزش قیمتی می‌دهد. معامله‌گران می‌توانند از فرصت معاملاتی پیش آمده استفاده کنند و در نیمه بالایی به فکر فروش دارایی باشند. زمانی که کانال شکسته می‌شود به این معنی است که روند قیمتی تغییر کرده است. توجه داشته باشید استفاده از مستطیل نزولی یا کانال نزولی نیاز به تمرین و تکرار دارد. اگر بخواهید نتیجه خوبی از معاملات خود به دست آورید لازم است که استراتژی کانال نزولی را با استراتژی معاملاتی خود ترکیب کنید. به عنوان مثال هر زمان که RSI در محدوده اشباع خرید بود و کانال تشکیل شد، شما می‌توانید اقدام به معامله کنید و از سود به دست آمده لذت ببرید.

نحوه شناسایی الگوی مستطیل

محل تشکیل شدن الگوی مستطیل در شناسایی آن از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. زمانی که روی یک منطقه حمایتی الگوی مستطیل تشکیل می‌شود؛ بهتر است که به دنبال الگوی مستطیل نزولی یا الگوی مستطیل خوابیده بگردید. پیدا کردن الگوی مستطیل خلاف روند، تکنیک افراد حرفه‌ای نیست. آن‌ها معمولا در تایم بالاتر معاملاتی خود روند را مشخص کرده و سپس به دنبال الگوی مستطیل می‌گردند تا براساس آن معامله کنند. به عنوان مثال اگر بخواهند در تایم فریم 15 دقیقه معامله انجام دهند در تایم فریم 1 یا 4 ساعته روند را تشخیص داده و سپس اقدام به معامله می‌کنند.

شناسایی صحیح الگوی مستطیل، مرز بین یک ترید موفق و گرفتار شدن در “تله‌های استاپ هانت” است. برای اینکه این الگو را مثل یک حرفه‌ای روی چارت تشخیص دهید، دنبال خطوط صاف و منظم نباشید؛ بازار واقعی پر از شدوهای (Shadows) اغواکننده یا نویز است. زمانی که الگوی مستطیل تشکیل می‌شود 2 ویژگی اصلی وجود دارد. اولا حجم معاملات به صورت قابل توجه افزایش پیدا می‌کند که چرا که رقابت بین خریداران و فروشندگان برای تعیین جهت بازار شکل گرفته است. دوما منطقه تشکیل مستطیل یک منطقه حمایتی یا مقاومتی است، در نتیجه قیمت برای شکستن سطح نیازمند صرف زمان و استراحت است.

بهترین استراتژی‌های معامله با الگوی مستطیل

نکات مهم الگوی مستطیل

معمولا هر سبک تریدی نکات متفاوتی برای الگوی مستطیل مطرح می‌کند به همین دلیل یک قاعده مشخص و نهایی برای این موضوع وجود ندارد. نکاتی که در این بخش مطرح می‌شود برای درک فرمول الگوی مستطیل و نحوه تشکیل آن در چارت قیمتی است. اگر شما علت و ریشه حرکات را بدانید عملکرد به مراتب بهتری خواهید داشت.

1.   برای تشکیل الگوی مستطیل حداقل به 3 برخورد و حداکثر به 4 برخورد نیاز داریم. زمانی که در جهت روند معامله می‌کنید می‌توانید با استفاده از خط روند و تشکیل 2 نقطه مطمئن استراتژی معاملاتی خود را استارت بزنید. از طرف مقابل برای تشکیل مستطیل صعودی یا نزولی خلاف روند حداقل 2 نقطه کف و 2 نقطه سقف کانال نیاز دارید.

2.   برای حد سود گذاشتن کمی دست و دلباز باشید و چند واحد مانده به رسیدن قیمت به سقف یا کف کانال معامله را با سود ببندید. بارها پیش می‌آید که قیمت فقط چند میلی‌متر با هدف شما فاصله دارد اما ناگهان برمی‌گردد و تمام سودتان از بین می‌رود. به همین دلیل است که ما روی 0.25 و 0.75 چارت فری ریسک می‌کنیم یا بخشی از حجم معاملاتی خود را می‌بندیم.

3.   وقتی شکست الگوی مستطیل صعودی یا نزولی اتفاق افتاد سریع و هیجانی وارد بازار نشوید. اجازه دهید قیمت کمی برگردد و به خط شکسته شده یک سر بزند (پولبک) و بعد وارد شوید. با این کار اگر شکست فیک باشد شما ضرر نمی‌کنید و نهایتا فقط یک موقعیت را از دست داده‌اید که بهتر از ضرر کردن است.

4.   در طول شکل‌‌گیری مستطیل، حجم معاملات باید مثل ضربان قلب بیماری که خوابیده، کم و آرام باشد. اگر دیدید قیمت هنوز در مستطیل است اما حجم ناگهان زیاد شد، یعنی “خبرهایی هست” و احتمال شکست کانال بسیار زیاد است. دقت کنید که ما حجم کانال را به صورت تجمیعی بررسی می‌کنیم و نه روی یک یا دو کندل خاص.

5.    اگر تقویم اقتصادی را چک کردید و خبر مهمی (مثل نرخ بهره یا تورم) در راه است، تمام سفارشات محدوده مستطیل را لغو کنید. اخبار می‌تواند مستطیل را با یک کندل وحشی پاره کند و تمام حد ضررها را بزند. توجه کنید که برخی مواقع اسپرد معاملاتی به دلیل باز شدن حد ضرر شما را می‌زند و این موضوع ارتباطی به عملکرد فرمول مستطیل ندارد.

چرا الگوی مستطیل اهمیت دارد؟

الگوی مستطیل یکی از کم ریسک‌ترین مدل‌های ترید در بازار است چون مرزهای ورود و خروج را با دقت بالا مشخص می‌کند. این الگو به شما اجازه می‌دهد در سقف‌ها و کف‌های مشخص نوسان‌گیری کنید و مهم‌تر از آن، با تشخیص جهت شکست و خروج قیمت از تراکم، در آغاز روندهای قدرتمند و پرسود همراه بازار شوید. البته درک سنتیمنت بازار و تایم فریم بالاتر نیز در الگوی مستطیل مهم است.

بهترین زمان برای ورود به معامله با الگوی مستطیل چه زمانی است؟

بهترین زمان ورود به استراتژی شما بستگی دارد؛ اگر نوسان‌‌گیر هستید، دقیقاً در لحظه برخورد قیمت به سقف یا کف و دیدن کندل بازگشتی وارد شوید. اما برای معاملات روندی و مطمئن‌تر، «نقطه طلایی» صبر کردن برای شکست کامل الگو (Breakout) و سپس ورود در پولبک به سطح شکسته شده است، زیرا ریسک به دام افتادن در شکست‌های جعلی را به شدت کاهش می‌دهد.
حد سود و حد ضرر را در الگوی مستطیل چطور محاسبه کنیم؟

فرمول کلاسیک این است: ارتفاع مستطیل (فاصله بین سقف و کف) را اندازه بگیرید و به نقطه شکست اضافه کنید. البته در بازار واقعی، پیشنهاد می‌شود همیشه ۱۰ الی ۱۵ درصد کمتر از این عدد را به عنوان تارگت نهایی در نظر بگیرید تا قبل از برگشت احتمالی قیمت، سودتان را نقد کرده باشید. حد ضرر نیز معمولا به اندازه یک چهارم عرض کانال بالا یک منطقه حمایت و مقاومت قرار داده می‌شود.

بهترین تایم‌ فریم برای ترید الگوی مستطیل کدام است؟

این الگو در همه تایم‌ فریم‌ها جواب می‌دهد، اما در تایم ‌فریم‌‌های ۴ ساعته و روزانه (Daily) اعتبار بسیار بالاتری دارد و سیگنال‌های فیک کمتری تولید می‌کند. در تایم‌های زیر ۱۵ دقیقه، نویز بازار زیاد است و شکست‌های فیک بیشتر رخ می‌دهند. توجه داشته باشید که تریدرهای طلا، داوجونز، نزدک و همچنین ارزهای دیجیتال در تایم فریم های زیر یک ساعت نتایج خوبی می‌گیرند به شرطی که در سشن مناسب معامله باز کنند.

الگوی مستطیل ادامه دهنده است یا برگشتی؟

در 80 درصد مواقع الگوی مستطیل یک الگوی ادامه‌دهنده است و با شکست آن در جهت روند حجم معاملاتی افزایش پیدا می‌کند. اما اگر الگوی مستطیل خلاف روند به صورت افقی ترسیم شود، احتمال تشکیل الگوی برگشتی نیز وجود دارد. به یاد داشته باشید که ترید الگوی مستطیل برگشتی نیاز به سابقه ترید طولانی، روانشناسی قوی و بک تست زیاد دارد.